Skóra noworodka i niemowlęcia – budowa, funkcje, zasady prawidłowej pielęgnacji, również w okresie zimowym
Skóra jest złożonym organem, który spełnia szereg ważnych funkcji – w szczególności stanowi ochronę/ barierę między organizmem a środowiskiem w stosunku do czynników mechanicznych, fizycznych, chemicznych i bakteryjnych. Dodatkowo zapewnia regulację cieplną, bierze udział w czynności wydzielniczej, w utrzymaniu równowagi wodno-oddechowej, w percepcji bodźców, w metabolizmie białek, lipidów, węglowodanów, witamin oraz w procesach odpornościowych organizmu. Prawidłowa budowa skóry jest niezwykle istotna w utrzymaniu tych procesów na pożądanym poziomie. Funkcjonalne i strukturalne dojrzewanie skóry jest procesem złożonym, który rozpoczyna się w momencie porodu, a kończy w pierwszym roku życia. Skóra niemowlęcia ma wyjątkowe właściwości i różni się od skóry osób dorosłych, m.in. charakteryzuje się większą zdolnością do regeneracji i odnowienia jako bariery. Podczas fizjologicznego procesu dojrzewania skóry regulacji podlegają m.in. pocenie ekrynowe, wydzielanie sebum, pH powierzchni skóry, przeznaskórkowa utrata wody (TEWL) oraz zawartość i skład naturalnego czynnika nawilżającego (NMF). Praca ma na celu zwrócenie uwagi na unikatową budowę i funkcję skóry dziecka oraz przedstawienie zasad pielęgnacji w zakresie utrzymania lub poprawy funkcji bariery naskórkowej niemowląt, szczególnie w tym trudnym okresie zimowym.
Wstęp
Noworodki urodzone o czasie w chwili urodzenia mają właściwą funkcję bariery skórnej chroniącą przed utratą wody i zapobiegającą przezskórnemu wchłanianiu szkodliwych czynników. Także naskórek wydaje się w pełni zróżnicowany. Bliższe badanie ujawnia jednak subtelne różnice między skórą niemowląt i dorosłych, które mogą prowadzić do zauważalnych różnic funkcjonalnych. Skóra noworodka po urodzeniu jest bardziej sucha w porównaniu ze skórą dorosłych. Jednak w pierwszym miesiącu życia warstwa rogowa naskórka szybko dostosowuje się do zmieniających się wpływów środowiska i różnica w nawodnieniu warstwy rogowej ulega odwróceniu, co prowadzi do zwiększonego nawilżenia skóry u starszych niemowląt w porównaniu ze skórą dorosłych. W miarę jak skóra staje się bardziej nawilżona, początkowo szorstki naskórek się wygładza [1].
Wcześniaki również doświadczają poważnych zmian po urodzeniu i są bardziej wrażliwe na czynniki środowiskowe. W tym okresie rozwoju bariery naskórkowej wcześniaki są narażone na dodatkowe uszkodzenia skóry z powodu rutynowych czynności pielęgnacyjnych oraz zwiększonej przepuszczalności skóry dla czynników egzogennych.
Cały artykuł dostępny pod linkiem https://www.wiadomoscidermatologiczne.pl/artykul/skora-noworodka-i-niemowlecia-budowa-funkcje-zasady-prawidlowej-pielegnacji-rowniez-w-okresie-zimowym